Matryca deliverables
Po miksie studio oddaje nie jeden plik, ale pakiet. Ta strona zbiera w jednym miejscu, co do niego trafia i jaką rolę pełni każdy element — od printmastera po wersje kanałowe i parametry techniczne.
Co wchodzi do paczki
- Printmaster — finalny, zatwierdzony miks, zgodny z formatem i celem dystrybucji
- Stemy — DX / MX / FX (+ opcjonalnie BG, Foley, VO itp.)
- M&E (music & effects) — jeśli wymagane
- Wersje alternatywne — clean / textless ref, cutdowny, różne języki (jeśli dostarczone materiały)
- Eksporty kontrolne i referencje do archiwizacji
Printmaster — punkt odniesienia
Printmaster to jeden plik z dialogiem, muzyką, efektami i atmosferami — punkt odniesienia, względem którego weryfikuje się wszystkie pozostałe pliki. Stemy i M&E sprawdzamy względem printmastera między innymi przez null test: odjęcie printmastera od sumy stemów powinno dać ciszę. Printmaster najczęściej jest w formacie surround (5.1 lub 7.1); możesz dostać też osobny printmaster stereo, jeśli wymaga tego dystrybucja.
Stemy DX / MX / FX
- DX (Dialog) — wszystkie dialogi z pełną obróbką: equalizacja, wzmocnienie, de-noise — wszystko, co zostało zrobione w miksie
- MX (Music) — muzyka i source music w poziomie, w jakim siedzi w finalnym miksie; jeśli muzyka była ściszona pod dialogiem, stem MX to odzwierciedla
- FX (Effects) — efekty, sound design, foley, atmosfery, room tone — wszystko, co nie jest dialogiem ani muzyką
Złożone razem odtwarzają printmaster idealnie. Po co osobno? Dystrybutor, studio dubbingowe lub platforma mogą sterować każdą warstwą niezależnie: producent zmienia głośność muzyki bez dotykania dialogu, wersja językowa podmienia DX — reszta zostaje bez zmian.
M&E — miks bez dialogu
M&E (Music & Effects) to wszystko poza dialogiem — podstawa dubbingów na inne języki. Musi być fully-filled: zawierać wypełnienia, które w oryginalnym miksie znajdowały się tam, gdzie był dialog (foley, atmosferę, room tone). Bez tego dubbingowcy mają dziury w ścieżce, a nowy dialog brzmi obco. M&E zawsze idzie w parze z printmasterem lub stemami: studio dubbingowe nakłada nowy dialog na M&E i tworzy wersję dla swojego rynku.
Wersje kanałowe
| Wersja | Co to jest | Rola w dystrybucji |
|---|---|---|
| 5.1 Surround | pięć kanałów dyskretnych plus subwoofer: lewy przód, środek (dialog), prawy przód, lewy tył, prawy tył, LFE | standard dla kin, HBO, Netflix i większości telewizji |
| 7.1 Surround | siedem kanałów dyskretnych plus subwoofer; rozszerzenie 5.1 o kanały boczne | wymóg dla Dolby Atmos; publikowany też osobno dla platform wymagających szerszych systemów |
| Stereo (2.0) | lewy i prawy kanał, bez informacji z kanału LFE | uproszczenie dla platform internetowych, YouTube'a i wersji mobilnych |
| LtRt (Left total / Right total) | stereo z zakodowanym surroundem matrycowym; gra poprawnie jako stereo, starsze dekodery Pro Logic odtworzą quasi-surround | wymagany przez wielu europejskich nadawców; częściej w telewizji kablowej niż w streamingu |
| LoRo (Left only / Right only) | konwencjonalny fold-down bez kodowania matrycowego; kanał centrum i surround tłumione o 3 dB i zmieszane do L/R | bezpieczniejszy przy dystrybucji internetowej — brak ryzyka artefaktów matrycowych |
Parametry techniczne
Wszystkie pliki w pakiecie powinny być w tym samym standardzie:
- Sample rate: 48 kHz — standard branżowy dla filmu i telewizji
- Bit depth: 24 bity — standard profesjonalny; 32-bit float nie jest akceptowanym formatem dostawy
- Format pliku: WAV lub BWF, bez kompresji stratnej (bez MP3, AAC)
- Loudness: zależnie od platformy — Netflix wymaga −27 LKFS ±2 LU (mierzony na dialogu), europejski broadcast (EBU R128) −23 LUFS zintegrowanego
- True Peak: Netflix −2 dBTP maksymalnie, EBU R128 −1 dBTP — przekroczenie limitu może oznaczać odrzucenie pliku
Pełną tabelę specyfikacji poszczególnych platform znajdziesz w checkliście QC przed dostawą.
Inne wersje, których możesz potrzebować
- wersja dla telewizji kablowej (LtRt + downmix stereo)
- wersja dla streamingu (stereo + 5.1 z określonym LUFS)
- wersja dla kin (5.1 lub 7.1 surround, czasem z Dolby Atmos)
- Audio Description — dodatkowa ścieżka dla niewidomych
- Isolated stems — pojedyncze ścieżki (tylko dialog, tylko muzyka, tylko efekty) dla promocji, trailerów lub remixów
Nie każdy projekt dostaje wszystko
Pakiet zależy od dystrybucji. Studio dubbingowe potrzebuje M&E, ale nie potrzebuje printmastera. Dystrybutor międzynarodowy potrzebuje wszystkiego — printmastera, stemów, M&E i wersji dla każdej platformy. Dokument na YouTube nie potrzebuje ani stemów, ani M&E. Dlatego cel dystrybucji ustalamy przed miksem — wtedy wiadomo, jakie parametry techniczne zastosować i jakie formaty przygotować.
Wersjonowanie
Przy wielu wariantach (różne długości reklam, poprawki prawne, wymogi regionalne) utrzymujemy spójny system nazw i log zmian, żeby iteracje się nie gubiły.
Powiązane artykuły
- Deliverables, stemy i wersjonowanie — jak organizujemy paczki wyjściowe
- Co dostaję po zakończeniu miksu? Stemy, mastery, wersje — szczegółowy opis każdego pliku w pakiecie
- Checklista QC przed dostawą — co sprawdzamy przed wysyłką